7.3 Rol van leidinggevende
kritisch
De direct leidinggevende heeft een sleutelpositie bij het voorkómen en terugdringen van verzuim. Ook het hogere management heeft een grote verantwoordelijkheid: zorgen dat de leidinggevenden hun vaardigheden onderhouden en het vertrouwen houden van hun ondergeschikten. Een leidinggevende moet kritisch naar zichzelf kijken. Wie zuchtend en steunend de werkdag doorbrengt, kan moeilijk iets zeggen over werknemers met zulk gedrag.
Inschatten
Als het goed is, weet een leidinggevende iedere dag het beste uit z’n mensen te halen. Dat kan ook als werknemers zich ziek melden. Goed verzuimbeleid betekent dat de werknemer zich (telefonisch) ziek meldt bij zijn direct leidinggevende. Die kent de persoon en diens taken en weet de melding in te schatten; hij kan in gesprek gaan over eventueel werken aan (andere) taken die de werknemer wél kan uitvoeren.
Cursus
coach
Heeft uw organisatie leidinggevenden een cursus ‘verzuimgesprekken voeren’ laten volgen? Zelfs als het antwoord ja is, kan een opfriscursus zinvol zijn. Het is ook mogelijk om een coach beschikbaar te hebben om leidinggevenden te helpen bij hun vaardigheden rondom de verzuimgesprekken.
7.3.1 Bedrijfsarts
Uw organisatie is verplicht om een samenwerking te hebben met een bedrijfsarts, voor advies bij de begeleiding van werknemers die door ziekte niet in staat zijn hun arbeid te verrichten (artikel 14, lid 1 van de Arbowet). In een ver verleden lieten werkgevers álle ziek gemelde werknemers na enkele dagen ‘controleren’ door de bedrijfsarts. De meeste organisaties hebben geleerd hoe zinloos en duur dat is.
Goede verstandhouding
druk
Soms hebben werkgevers de gewoonte om een ziek gemelde werknemer na bijvoorbeeld twee weken naar de bedrijfsarts te sturen. Door het tekort aan bedrijfsartsen komt die aanpak onder druk te staan. U kunt beter zorgen voor een goede verstandhouding tussen de werknemer en leidinggevende, en dat zij contact houden. Een goedgetrainde leidinggevende die zijn mensen kent, voelt aan: kunnen de werknemer en hij samen re-integratie in het werk bereiken? En kan een bedrijfsarts of andere expert hierin een bijdrage leveren?
Bij twijfel of een verschil van inzicht tussen de leidinggevende en de werknemer moet u de bedrijfsarts uiteraard direct inschakelen. Het is nodig dat werknemers weten wie de bedrijfsarts is, makkelijk toegang hebben en weten dat ze ook zelf contact met deze arts kunnen opnemen.
Aanschuiven
werkoverleg
U doet er goed aan ervoor te zorgen dat de bedrijfsarts op de werkvloer kan kijken en eens aanschuift bij een werkoverleg. Een incidentele bijeenkomst met de bedrijfsarts en álle leidinggevenden resulteert waarschijnlijk in minder, maar betere spreekuurcontacten met werknemers. De leidinggevende is als het ware de as waarom het verzuimbeleid draait.
Wat zegt de wet over de bedrijfsarts?
probleemgeval
De belangrijkste wettelijke regels rondom het contact met de bedrijfsarts vindt u hieronder:
- De werkgever moet de arbodienst of bedrijfsarts tijdig informeren over al het ziekteverzuim. Eens per week is voldoende. Zo kan de bedrijfsarts patronen en probleemgevallen herkennen en zo nodig mensen oproepen voor een spreekuur.
- Elke werknemer moet, ook buiten verzuimsituaties om, de bedrijfsarts kunnen consulteren over gezondheidskundige kwesties in verband met werk.
- Bij (dreigend) langdurig verzuim moet de werkgever een probleemanalyse laten verzorgen door de bedrijfsarts. Daarvoor moet de bedrijfsarts de ziek gemelde werknemer zien. Vuistregel is dat dit zes weken na de eerste ziektedag gebeurt.
7.3.2 Casemanager
verzuimduur
De regelgeving verplicht ook tot het benoemen van een procescoördinator, ook wel ‘casemanager’ genoemd, bij (dreiging van) langdurig verzuim. Doorgaans wordt daarbij gedacht aan een verzuimduur van zes weken. De direct leidinggevende kan de rol van casemanager vervullen.
Helaas is in de praktijk onenigheid of zelfs een conflict tussen de werknemer en de leidinggevende mogelijk. Dan is het niet handig als de leidinggevende ook de casemanager is. Ook daarom is het nuttig dat de bedrijfsarts makkelijk toegankelijk is voor de werknemer.
Coördinatie
wettelijk
medisch
Het is beter als u de coördinatie van zulke verzuimgevallen overneemt. Daarnaast kunt u de leidinggevenden uiteraard adviseren over de wettelijke verplichtingen vanuit de Wet verbetering poortwachter, en taken daarvan (helpen) uitvoeren. Sommige organisaties hebben ook verzuimcoaches of (arbo)verpleegkundigen, voor eigen taken of werkzaamheden onder verantwoordelijkheid van de bedrijfsarts. Ze kunnen nuttig zijn bij de (verzuim)begeleiding van de werknemer. Maar: een proces met meer betrokkenen kan complexer worden. Het basisprincipe is het volgende:
- De leidinggevende is goed opgeleid en weet ondersteuning te vinden, hij coördineert de re-integratie.
- De bedrijfsarts adviseert over medische aspecten, en is beschikbaar als hoogwaardig adviseur voor iedereen.